Measúnuithe Náisiúnta (NAMER)
Ó 1972 i leith, ar iarratas na Roinne Oideachais, tá na Measúnuithe Náisiúnta ar Mhatamaitic agus ar Léitheoireacht Bhéarla (NAMER) á ndearadh, á gcur i bhfeidhm agus á dtuairisciú ag an Foras Taighde ar Oideachas. Cé gur chlúdaigh Measúnuithe Náisiúnta roimhe seo leibhéil agus réimsí éagsúla ranga, chinn an Roinn Oideachais, ó 2009 i leith, go ndéanfadh Measúnuithe Náisiúnta measúnú ar Mhatamaitic agus ar Léitheoireacht Bhéarla i Ranganna a Dó agus a Sé araon.
Tá measúnuithe NAMER bunaithe ar Churaclam Matamaitice agus Béarla Bhunscoileanna na hÉireann agus forbraíonn an FTO iad i gcomhar le saineolaithe ábhair agus múinteoirí. Déantar NAMER ag deireadh na bliana scoile toisc go bhfuil sé mar aidhm aige gnóthachtáil na ndaltaí sa Mhatamaitic agus sa Léitheoireacht Bhéarla a thomhas ag deireadh na sraithe sóisearaí agus sinsearaí ag an mbunleibhéal.
Is trialacha slána iad na Measúnuithe Náisiúnta (i.e. níl siad ar fáil do mhúinteoirí ná do scoileanna). Déantar iad a chaighdeánú ag baint úsáide as sampla náisiúnta (i.e., i measc grúpa daltaí ar fud na tíre ina léirítear daonra níos leithne). I gcás gach timthriall de NAMER, ní bhaintear úsáid tuilleadh as cuid bheag de na pasáistí tuisceana léitheoireachta agus ceisteanna tástála. Cuirtear pasáistí agus ceisteanna nua tuisceana ina n-áit, a mbíonn réamhthástáil déanta orthu, le líon níos lú daltaí, ag deireadh na scoilbhliana sula ndéantar riaradh na measúnuithe. Chomh maith le gnóthachtáil na ndaltaí ar na measúnuithe a thomhas, bailítear faisnéis chomhthéacsúil trí cheistneoirí a riaradh ar dhaltaí, tuismitheoirí/caomhnóirí, múinteoirí agus príomhoidí.
De ghnáth, foilsítear dhá thuarascáil do NAMER i ndiaidh gach timthrialla. Díríonn tuarascáil amháin ar na torthaí a bhaineann le gnóthachtáil daltaí sa Mhatamaitic agus sa Léitheoireacht Bhéarla. Díríonn an dara tuarascáil ar thionchar na faisnéise comhthéacsúla (m.sh., a bhaineann leis an mbaile, an seomra ranga, nó an scoil) ar ghnóthachtáil daltaí.
Tá fáil ar thuarascálacha NAMER arna fhoilsiú ag an FTO anseo
Cén fáth a ndéantar NAMER?
Neamhchosúil le trialacha caighdeánaithe eile a riartar ar dhaltaí bunscoile ag deireadh gach scoilbhliana (amhail Triail Léitheoireachta Bunscoile Dhroim Conrach), níl sé mar chuspóir ag NAMER tátail a bhaint as cé chomh maith agus atá daltaí aonair ag feidhmiú. Seachas sin, déanann NAMER measúnú ar cé chomh maith agus atá daltaí na hÉireann ag feidhmiú i gcoitinne. Níl sé mar chuspóir ag NAMER feidhmíocht daltaí aonair a rianú ach tá sé mar chuspóir treochtaí ginearálta a thaifeadadh ar an leibhéal náisiúnta agus tuairisciú ar fheidhmiú grúpaí éagsúla i gcoitinne (m.sh., cailíní i gcomparáid le buachaillí). Cuireann na torthaí seo faisnéis thábhachtach ar fáil do lucht déanta beartas ar dhaltaí bunscoile i gcoitinne in Éirinn. Tugann na ceistneoirí comhthéacs do na sonraí seo. Mar shampla, cad iad na hiompraíochtaí baile nó na straitéisí múinteoireachta atá bainteach le feidhmíocht Léitheoireachta Matamaitice agus Béarla? Úsáidtear NAMER freisin chun scileanna Léitheoireachta Matamaitice agus Béarla a thuiscint – mar shampla, cén cineál ceisteanna a bhíonn éasca nó deacair do dhaltaí Éireannacha i gcoitinne? Is féidir an cineál seo faisnéise a úsáid mar bhonn eolais d’fhorbairt curaclaim agus d’fhorbairt trialacha sa todhchaí chomh maith le cleachtais teagaisc sa seomra ranga a threorú.
Conas a dhéantar measúnú ar dhaltaí?
Roghnaítear sampla ionadaíoch de scoileanna, a léiríonn an meascán céanna scoileanna de réir méide, suímh, cineáil, agus inscne agus an comhdhéanamh socheacnamaíoch atá le fáil ar fud na hÉireann. Sa bhliain 2021, den chéad uair, cuireadh sampla méadaithe de scoileanna DEIS san áireamh i ndearadh NAMER chun comparáidí láidre a dhéanamh ar ghnóthachtálacha daltaí i scoileanna DEIS agus i scoileanna neamh-DEIS.
Iarrtar ar scoileanna ball foirne a ainmniú chun gníomhú mar chomhordaitheoir NAMER agus chun feidhmiú mar theagmhálaí leis an FTO le linn an tionscadail. Riartar tástálacha Matamaitice agus Léitheoireachta Béarla ar dhaltaí Rang a Dó agus a Rang a Sé roghnaithe, mar aon le ceistneoirí a bhailíonn faisnéis chomhthéacsúil. Riartar ceistneoirí freisin ar mhúinteoirí ranganna roghnaithe, ar thuismitheoirí agus ar phríomhoidí scoile. Úsáidtear uimhreacha aitheantais chun measúnuithe daltaí a nascadh le ceistneoirí ionas gur féidir tuiscint níos fearr a fháil ar an timpeallacht foghlama. Déanann Cigirí na Roinne Oideachais maoirseacht ar riarachán na tástála i sampla de scoileanna.
D’fhéadfadh roinnt daltaí a bheith díolmhaithe ó NAMER. Tá sé tábhachtach, áfach, go ndéantar measúnú ar ghrúpa ionadaíoch daltaí. Dá bhrí sin, iarraimid go gceadófaí rannpháirtíocht aon dalta a d’fhéadfadh páirt a ghlacadh.
An Coiste Comhairleach Náisiúnta
Déanann coiste comhairleach, a thugann comhairle maidir le gach gné mhór den staidéar, maoirseacht ar chur i bhfeidhm NAMER. Áirítear leis seo athbhreithniú ar ionstraimí tástála agus ceistneoirí agus ionchur a sholáthar don tuarascáil náisiúnta.
An Coiste Comhairleach Náisiúnta
| Ainm | Staidéar |
|---|---|
| Maria McGrath | An Roinn Oideachais agus Óige (Cathaoirleach) |
| Aedín Ní Thuathail | LPÉ |
| Áine Lynch | Comhairle Náisiúnta na dTuismitheoirí – Bunscoil |
| Cormac Ó Tuairisg | Gaeloideachas |
| Eddie Fox | Oideachas le Chéile |
| Marc Bohan | An Roinn Oideachais agus Óige |
| Máirín Ní Chéileachair | LPÉ |
| Micheál Kililea | An Roinn Oideachais agus Óige |
| Patrick Sullivan | An Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta |
| Rory Collins | OIDE |
| Seán Delaney | Marino |
NAMER 2009 agus 2014
Ó 2009 ar aghaidh, rinneadh Measúnuithe Náisiúnta ar Léitheoireacht Bhéarla (NAER) agus ar Mhatamaitic (NAM) a riaradh ag an am céanna agus tugadh an Measúnú Náisiúnta ar Mhatamaitic agus ar Léitheoireacht Bhéarla (NAMER) orthu. Don chéad uair, ghlac daltaí i Rang a Dó agus Rang a Sé páirt i ndá thástáil – ceann amháin don Mhatamaitic agus don Léitheoireacht Bhéarla. Thug sé seo léiriú soiléir ar cé chomh maith agus a bhí na daltaí ag feidhmiú sa Mhatamaitic agus sa Léitheoireacht Bhéarla ag tús agus ag deireadh na bunscoile. Tugadh ceistneoirí do phríomhoidí scoile, do mhúinteoirí ranga, do dhaltaí, agus dá dtuismitheoirí/chaomhnóirí chun faisnéis chomhthéacsúil a bhailiú. Baineadh úsáid as an bhfaisnéis seo chun tuiscint níos fearr a fháil ar na tosca laistigh agus lasmuigh den seomra ranga a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar ghnóthachtáil na ndaltaí.
Measúnuithe Náisiúnta Roimhe Seo
Roimh 2009, rinneadh measúnú ar Mhatamaitic agus ar Léitheoireacht Bhéarla ar leithligh mar an Measúnú Náisiúnta ar Mhatamaitic [Gnóthachtáil] (NAM/NAMA) agus an Measúnú Náisiúnta ar Léitheoireacht Bhéarla (NAER). Rinneadh na measúnuithe seo ag grád leibhéil éagsúla i mblianta éagsúla. Riaradh NAMA i 2004 agus 1999 i Rang a Ceathair amháin. Riaradh NAER i 2004 agus 1998 i Rang a hAon agus Rang a Cúig araon. Bailíodh faisnéis chomhthéacsúil faoi scoileanna rannpháirteacha, múinteoirí, daltaí agus a dtuismitheoirí/caomhnóirí. I 2004, bailíodh faisnéis trí cheistneoirí faoi thuairimí na gcigirí a thug cuairt ar shampla de scoileanna rannpháirteacha.
Creata Measúnaithe
Úsáidtear Creata Measúnaithe chun treoir a thabhairt do dhearadh Measúnuithe Náisiúnta agus chun comhsheasmhacht a choinneáil i measúnuithe le himeacht ama. Leagann creata measúnaithe amach na scileanna (m.sh., réasúnaíocht, tátal), agus an t-eolas ábhair (m.sh., uimhir, stór focal) atá le tomhas ag an measúnú. Cinntíonn sé seo go léiríonn an measúnú an curaclam na bunscoile don Mhatamaitic agus don Léitheoireacht Bhéarla.
Is féidir le Creata Measúnaithe athrú le himeacht ama ach de ghnáth leanfaidh siad mar atá ó bhliain go bliain chun go bhféadfar comparáid a dhéanamh idir torthaí an Mheasúnaithe Náisiúnta le thar thréimhse ama.
2021
- The Mathematics framework for NAMER 2021 is the same as the 2009/2014 frameworks (see below).
The English reading framework for NAMER 2021 built on the 2009/2014 frameworks in response to the changes to the Primary Language Curriculum/Curaclam Teanga na Bunscoile (PLC/CTB) (Department of Education and Skills, 2019).
- Assessment Framework for English Reading is available in Chapter 2 of the NAMER 2021 Performance Report.
2009 and 2014
The same assessment frameworks first developed in 2009 were also used in 2014.
2004
Iarrtar ar phríomhoidí sna scoileanna rannpháirteacha ceistneoir ina gcuirtear ceisteanna faoi bhainistíocht, acmhainní, beartais agus cleachtais na scoile a chomhlánú freisin. I ngach timthriall den staidéar, forbraíonn an FTO ceistneoir náisiúnta do mhúinteoirí nó do chomhordaitheoirí ábhair a mhúineann an ‘príomhréimse’. Ós rud é gurb í an eolaíocht an príomhréimse, nó an príomhfhócas, den mheasúnú in 2025, iarrfar ar chomhordaitheoirí eolaíochta nó ar cheannairí ranna eolaíochta i ngach scoil rannpháirteach an ceistneoir seo a chomhlánú a chuireann ceisteanna faoi eagrú na foghlama eolaíochta laistigh den scoil. Maidir le PISA 2022, tugadh cuireadh do mhúinteoirí agus do chomhordaitheoirí matamaitice ceistneoir a chomhlánú.
RGCS
Bailítear na sonraí go léir a bhaineann le NAMER i gcomhréir leis na hAchtanna um Chosaint Sonraí agus Staitisticí agus an Rialachán Ginearálta um Chosaint Sonraí (RGCS). Tá rúndacht agus anaithnideacht na rannpháirtithe an-tábhachtach. Ní chuirfear faisnéis faoi scoil aonair ar fáil ach don scoil sin agus ní scaoilfear í choíche chuig scoileanna ná daoine aonair eile. Ní scaoilfear faisnéis faoi mhúinteoirí, daltaí agus tuismitheoirí aonair choíche.
Le haghaidh tuilleadh eolais faoi bheartas cosanta sonraí an FTO, cliceáil anseo.
